چکیده
سفته یک سند تجاری است که متضمن یک تعهد پرداخت وجه در آینده یا ضمانت است. این سند تجاری کاربردهای مختلفی دارد و در نحوه صدوراین سند باید یک سری موارد رعایت شود تا سندی تجاری باقی بماند.
فهرست محتوا
مقدمه
سفته یکی از انواع اسناد تجاری است و نکته مهم در مورد آن این است که این سند تجاری بعد ازمدت زمان طولانی که از وجود آن میگذرد، هنوز هم جایگاهی شبیه به چک پیدا نکرده و حتی قوانین مربوط به آن، نسبت به قوانین چک برای بسیاری از مردم ناشناخته است.در این مقاله با این سند تجاری و کاربردهای آن بیشتر آشنا می شویم و به سوالات پرتکرار شما در این حوزه پاسخ می دهیم.
برای آشنایی با گروه حقوقی ما، صفحه «درباره ما» را ببینید و جهت دریافت مشاوره فوری حقوقی از طریق تلگرام پیام ارسال کنید. گروه حقوقی ماریان همواره کنار شماست تا مسیر دادرسی را دقیق، مطمئن و حرفهای طی کنید.
گروه حقوقی ماریان را برای اطلاع از قوانین و آموزش حقوقی در شبکههای اجتماعی دنبال کنید
تعریف
سفته سندی است که به موجب آن امضاء کننده متعهد می شود تا مبلغی را در موعد معین یا عندالمطالبه در وجه حامل یا شخص معین یا به حواله کرد او بپردازد. علاوه بر امضا یا مهر متعهد باید مشخص کننده مبلغ تعهد شده، گیرنده وجه و تاریخ نیز باشد. این سند در معاملات تجاری و بازرگانی کاربرد بسیاری دارد و تعهد می آفریند و صادرکننده آن باید وجه نوشته شده در آن را پرداخت کند؛ البته این روزها این سند تجاری در بیشتر موارد حکم ضمانت را دارد و معمولا برای انجام معاملات از چک استفاده می شود.
کاربرد های سفته
این سند تجاریکاربردهای مختلفی دارد ولی به طورکلی، استفاده از آن در موارد زیر رایج است:
1- برای پرداخت مبلغ بدهی در زمان و موعد مقرر که بین دو نفر رد و بدل میشود.
2- به منظور ضمانت وام که توسط فرد وامگیرنده به بانکها داده میشود.
3- بهمنظور انجام تعهدات قراردادهای پیمانکاری و حسن انجام کار از پیمانکار گرفته میشود.
4- سفته بانکی به عنوان یک سند تجاری و ضمانت کاربرد دارد؛ به همین دلیل اعتبار قراردادها را بیشتر میکند.
سفته ضمانت
سفته امانت یا ضمانت یک سند برای اثبات تعهد به حسن انجام کار یا وظایف است و بیشترین
کاربرد آن در زمان استخدام از سوی شرکتهای دولتی و خصوصی است.
کارفرما به جهت این که در ادامه ریسک خسارت نداشته باشد و از طرفی کارجویان تعهدی از جنس هزینه به شرکت داشته باشند، از آنها سفته می گیرند.
مهم ترین تفاوت سفته ضمانت با معاملاتی ، قسمت تاریخ است. هزینه ای که داخل آن درج میشود را قرار نیست کسی پرداخت کند برای همین در بخش تاریخ باید عبارت « بابت حسن انجام کار» نوشته شود.
پس در این موارد ، نکات ذیل باید رعایت شود:
- نحوه درج تاریخ: در این بخش باید عبارت «بابت ضمانت حسن انجام کار» نوشته شود.
- نحوه درج نام گیرنده: در این بخش حتما نام کارفرما یا شرکتی که کارمند در آن مشغول شده است باید ذکر شود.
- نگهداری ته برگ: بعد از تحویل سند به کارفرما، ته برگ آن را جدا و نزد خود نگه دارید. چرا که بعد از اتمام قرارداد اگر به هر دلیل از پس دادن سفتههای شما خودداری کرد میتوانید با مراجعه به مراجع قانونی آن را پیگیری کنید.
نکات مهم
در نحوه صدوراین سند باید یک سری موارد رعایت شود تا در مقام سند تجاری باقی بماند. طبق قانون تجارت اگر نکات صحیح در صدورسفته رعایت نشود، دیگر حکم یک سند تجاری را ندارد و فقط یک سند عادی در نظر گرفته خواهد شد.در ادامه به بررسی این نکات می پردازیم.
نوشتن مبلغ
این مبلغ قطعا کمتر یا برابر با سقف سند خواهد بود. مبلغ باید به حروف نوشته شود تا از سواستفادههای احتمالی جلوگیری شود. سفته دارای سقف است و برای مثال یک سفته ۱۰ میلیون ریالی فقط همین اندازه تعهد مالی به همراه دارد. امکان درج مبلغ دلخواه مانند چک در آن وجود ندارد و برای رسیدن به مبلغ دلخواه، باید به همان اندازه سند تهیه کنید.
درج تاریخ صدور
طبق قانون ، تاریخ صدور سند نیز باید در آن ذکر شود؛ در غیر این صورت ارزش تجاری نخواهد داشت. تاریخ موردنظر باید روز و ماه و سال را در بر داشته باشد و به حروف هم نوشته شود.
نوشتن نام گیرنده
نام گیرنده که بهعنوان طلبکار تعهد موردنظر شناخته میشود، باید نوشته شود. اگر نامی ذکر نشود، هویت سفته در وجه حامل خواهد بود. برای امنیت بیشتر بهتر است حتما نامی در سفته نوشته شود.
درج تاریخ پرداخت
تاریخ پرداخت را میتوان مهم ترین بخش دانست. درصورتی که تاریخ پرداخت نوشته نشود، سند در زمان حال قابل وصول و ادعا خواهد بود و شخص دارنده هر زمان میتواند برای دریافت مبلغ آن اقدام کند. بهتر است تاریخ پرداخت نیز شامل اعداد روز و ماه و سال (به عدد و حروف) باشد.
امضا یا مهر صادرکننده
با درج مهر یا امضای صادرکننده تعهد وی در قبال این سند تجاری آغاز میشود. نکته مهم در مورد امضا یا مهر سند این است که این مورد و همه مواردی که پیشتر گفتیم، باید توسط صادرکننده درآن ذکر شود.
اگر در خصوص جرم کلاهبرداری، نحوه طرح شکایت کیفری، مجازات قانونی کلاهبرداری یا دفاع تخصصی در پروندههای کلاهبرداری با ابهام یا پرسش مواجه هستید،
همین حالا میتوانید از مشاوره تخصصی وکلای مجرب گروه حقوقی ماریان بهرهمند شوید.
📞 09156620206
☎️ 051-37054013
تفاوت چک و سفته
در بسیاری از موارد افراد به انتخاب بین این دو سند تجاری میپردازند. در این انتخاب تفاوتهای اساسی وجود دارد که میتواند تصمیمگیری را تحت تأثیر قرار دهد.
سوالات متداول
1-اولین اقدام برای وصول وجه چیست؟
واخواست ظرف ۱۰ روز از تاریخ سررسید که در این حالت کلیه امتیازات یک سند تجاری وجود خواهد داشت.
2-سفته ای که گرفتم امضا دارد ولی تاریخ ندارد؟
دادن سند سفید امضاء به معنای این است که صادرکننده ، اختیار پر کردن آن را به دارنده داده پس هر وقت مایل به وصول وجه آن بودید می توانید تکمیلش کنید.
3-برای واخواست به کجا مراجعه کنیم؟
اداره واخواست دادگستری یا بانک ملی مرکزی
4-آیا امکان اجرا گذاشتن از طریق اجرای ثبت وجود دارد؟
خیر
5-آیا مطالبه وجه این سند بدون واخواست هم امکان پذیر است؟
بله ولی سندی عادی در نظر گرفته می شود و امتیازات سند تجاری را ندارد
6-امتیازات سند تجاری چه چیزهایی است ؟
امکان اخذ خسارت تاخیرتادیه از تاریخ واخواست
امکان گرفتن تامین خواسته بدون پرداخت خسارت احتمالی
مسئولیت تضامنی صاحبان امضاء یعنی می توانید هم علیه ظهر نویس و هم صادر کننده اقامه دعوا کنید
7- اگر سند را واخواست نکنیم خسارت تاخیر چطور محاسبه می شود؟
از تاریخ دادخواست یا اظهارنامه رسمی
8-بعد از واخواست چه کاری باید انجام بدیم؟
دادخواست مطالبه وجه به دادگاه
9-آیا برای طرح دادخواست مطالبه وجه سند مهلت خاصی داریم؟
در صورتی که علیه ظهرنویس هم بخواهید طرح دعوا کنید باید ظرف یکسال از تاریخ واخواست اقدام کنید
10- نگران از بین رفتن اموال موجود صادر کننده یا از دسترس خارج شدن این اموال به واسطه انتقال به دیگران هستیم.راه جلوگیری از این اقدام چیست؟
همزمان با تقدیم دادخواست یا قبل آن میتوانید دادخواست تامین خواسته بدهید یعنی اموالی از صادر کننده را قبل ازاینکه حکم صادر شود توقیف کنید. همانطور که گفتیم اگر در مهلت قانونی واخواست را انجام دهید از پرداخت خسارت احتمالی معاف می شوید.در غیر این صورت باید برای اخذ تامین، خسارت احتمالی که دادگاه تعیین می کند را به صندوق دادگستری واریز کنید.
11-اگر میزان سقف مبلغ سند دویست میلیون ریال باشد و صادر کننده مبلغ سیصد میلیون ریال روی آن درج کند آیا به اندازه همان سیصد میلیون ریال مسئولیت پرداخت دارد یا به اندازه دویست میلیون ریال ؟
در این مورد چند نظر وجود داره ولی نظری که در این خصوص قوی تر است این است که در صورتی که صادرکننده بیش از مبلغ مندرج روی سند اقدام به صدور آن کند فقط مالیات مربوطه را پرداخت نکرده اما همچنان سندی که در دست دارنده است سفته است و از کلیه مزایای اسناد تجاری برخوردار می باشد، اما صادرکننده به تکلیف خود مبنی بر پرداخت مالیات عمل نکرده و باید نسبت به پرداخت این مبلغ اقدام کند.
12-صادر کننده بدون اینکه مبلغی روی آن درج کند صرفاً با امضا آن را در اختیار دارنده قرار می دهد در این صورت آیا دارنده حق دارد هر مبلغی را درج نماید یا خیر؟
می توان این طور برداشت کرد که صادرکننده وکالت در درج مبلغ روی سند را به دارنده داده اما در خصوص سفته های چاپی که توسط بانک به فروش می رسد و از آنجا که دارای سقف مشخصی است وکالت دارنده هم تنها به میزان سقف مندرج روی سند است یعنی دارنده نمی تواند مبلغی بالاتر از مبلغ مندرج روی سند را درج کند مگر این که به هر طریقی ثابت کند که صادر کننده اختیار درج مبلغی بیش از مبلغ مندرج روی سند را به او داده است.
نتیجه گیری
در نهایت می توان گفت که با وجود سادگی در صدور و هزینه کم سفته در صورت نقص اطلاعات یا عدم آگاهی طرفین میتواند منجر به مشکلات حقوقی و فرایندهای قضایی زمانبر شود. ازاینرو، توجه به جزئیات هنگام صدور، پشت نویسی صحیح و رعایت مهلتهای قانونی برای واخواست اهمیت زیادی دارد. همچنین، تفاوت اصلی سفته با چک در ماهیت پرداخت آن است؛ چک ابزاری برای پرداخت فوری است، در حالی که سفته بیشتر جنبه تعهدی دارد و پرداخت آن به آینده موکول میشود. همین ویژگی باعث میشود که این سند برای تضمین قراردادها و تعهدات کاری انتخاب مناسبی باشد.
هرگونه اقدام ناآگاهانه در تنظیم، تحویل یا مطالبه سفته میتواند منجر به از دست رفتن امتیازات قانونی سند تجاری، تضییع حقوق دارنده یا مسئولیتهای پیشبینینشده برای صادرکننده شود؛ آثاری که جبران آنها در مراحل بعدی رسیدگی، با دشواریهای جدی و گاه غیرقابل جبران همراه است.
چنانچه با مواردی از قبیل:
✔ تنظیم سفته بدون آگاهی از شرایط قانونی صدور سند تجاری
✔ درج ناقص یا اشتباه مبلغ، تاریخ صدور یا تاریخ پرداخت
✔ تحویل سفته سفیدامضا یا سفته بدون درج نام گیرنده
✔ عدم آشنایی با مهلت قانونی واخواست سفته و آثار آن
✔ از دست رفتن امکان مطالبه خسارت تأخیر تأدیه به دلیل عدم واخواست
✔ ابهام در تفاوت سفته ضمانت و سفته معاملاتی و نحوه صحیح تنظیم هر یک
✔ عدم اطلاع از حقوق دارنده یا صادرکننده سفته در دعاوی مطالبه وجه
مواجه هستید، دریافت مشاوره تخصصی پیش از هرگونه اقدام حقوقی یا قضایی امری ضروری است و میتواند از تضییع حقوق قانونی و بروز آثار جبرانناپذیر جلوگیری نماید.
جهت بررسی دقیق وضعیت سفته، تشخیص ماهیت آن (تجاری یا ضمانتی)، ارزیابی امکان واخواست و نحوه صحیح مطالبه وجه یا دفاع،
همین حالا با وکیل متخصص دعاوی اسناد تجاری بهصورت تلفنی یا آنلاین مشاوره بگیرید و با آگاهی کامل از حقوق قانونی خود تصمیمگیری نمایید.