جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی | بررسی کامل قوانین و مجازات‌

چکیده

جرایم علیه امنیت کشور به دسته ای از جرایم اشاره دارد که تهدیدی برای نظم عمومی،امنیت کشور و مصالح ملی به شمار می رود.

این جرم به لحاظ ماهیت و اثرات اجتماعی و سیاسی خود تفاوت هایی با دیگر جرایم دارد که در ادامه به تفکیک این مفهوم می پردازیم.

مقدمه

جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی موضوع مهمی در حقوق کیفری می باشد.

امنیت بنیادی یکی از ارزش های بنیادین جوامع انسانی است که فقدان آن به سرعت نظم اجتماعی را مختل و احساس نا امنی را در میان شهروندان گسترش می دهد.

قانون گذار ایرانی با آگاهی از نقش بازدارنده ی حقوق کیفری،رفتارهایی را که منجر به تهدید امنیت فردی و جمعی می شوند، جرم انگاری کرده است از جمله این رفتارها،تظاهر و قدرت نمایی با سلاح (موضوع ماده ی 617 قانون مجازات اسلامی ) و ایجاد هیاهو و جنجال (موضوع ماده 618 همان قانون) هستند.

این دو ماده با وجود اشتراک در هدف یعنی حفظ آسایش جامعه،در عناصر و دامنه ی اجرا تفاوت هایی دارند که بررسی آنها ضروری است.

  برای آشنایی با گروه حقوقی ما، صفحه «درباره ما» را ببینید و جهت دریافت مشاوره فوری حقوقی از طریق تلگرام پیام ارسال کنید. گروه حقوقی ماریان همواره کنار شماست تا مسیر دادرسی را دقیق، مطمئن و حرفه‌ای طی کنید.

گروه حقوقی ماریان را برای اطلاع از قوانین و آموزش حقوقی در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

• اینستاگرم
• تلگرام
• یوتیوب
• واتس‌اپ

مهم ترین جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی

• محاربه
• افساد فی الارض
• بغی
• تشکیل یا اداره یا عضویت در دسته یا جمعیت به قصد بر هم زدن امنیت کشور
• تبلیغ علیه نظام ایران یا به نفع گروه های مخالف نظام ایران
• جاسوسی و جرایم وابسته به آن
• تحریک مردم یا نیروهای رزمنده علیه نظام
• تهدید به بمب گذاری وسایل نقلیه
• همکاری با دول خارجی متخاصم

ویژگی های جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی

• انجام آن در خارج از کشور مشمول صلاحیت واقعی ( ماده 5 قانون مجازات اسلامی ) است.
• قرار تعویق صدور حکم ممنوع است.
• قرار تعلیق بخشی از مجازات در صورت همکاری موثر در کشف جرم و شناسایی متهمان جایز است (ماده 47 قانون مجازات اسلامی) 
• مشمول مرور زمان تعقیب ، صدور حکم و اجرای  مجازات نمی شوند ( ماده 109 قانون مجازات اسلامی )
• هرکس به طور گسترده ، مرتکب ، جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی کشور گردد به گونه ای که موجب اخلال شدید در نظم عمومی کشور ، نا امنی یا ورود خسارت عمده به تمامیت جسمانی افراد یا اموال عمومی و خصوصی ، یا سبب اشاعه فساد یا فحشا در حد وسیع گردد مفسد فی الارض محسوب و به اعدام محکوم می گردد. ( ماده 286 قانون مجازات اسلامی )

تشکیل یا اداره یا عضویت در دسته یا جمعیت به قصد بر هم زدن امنیت کشور

مواد 498 و 499 تعزیرات:

ماده 498: هرکس با هر مرامی،دسته،جمعیت یا شعبه جمعیتی بیش از دو نفر در داخل یا خارج از کشور تحت هر اسم یا عنوانی تشکیل دهد یا اداره نماید که هدف آن بر هم زدن امنیت کشور باشد و محارب شناخته نشود به حبس از دو تا ده سال محکوم می شود

ماده 499: هرکس در یکی از دسته ها یا جمعیت ها یا شعب جمعیت های مذکور در ماده ( 498 ) عضویت یابد به سه ماه تا پنج سال حبس محکوم می گردد مگر اینکه ثابت شود از اهداف آن بی اطلاع بوده است

نکته: جرم موضوع مواد 498 و 499 تعزیرات یک جرم مطلق است.

نکته: منظور از دسته یا جمعیت ، گروه هایی هستند که دارای نوعی دوام و پایایی می باشند.

تبلیغ علیه نظام یا به نفع گروه های مخالف نظام

ماده 500 تعزیرات

هرکس علیه نظام جمهوری اسلامی ایران یا به نفع گروه ها و سازمان های مخاف نظام به هر نحو فعالیت تبلیغی نماید به حبس از سه ماه تا یکسال محکوم خواهد شد.

نکته: انتقاد از نظام و مسوولین مشمول ماده نمی شود.

نکته: استمرار و تکرار در تبلیغات شرط است.

ماده 501 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس نقشه‌ها یا اسرار یا اسناد و تصمیمات راجع به سیاست داخلی یا خارجی کشور را عالما و عامدا در اختیار افرادی که صلاحیت ‌دسترسی به آنها را ندارند قرار دهد یا از مفاد آن مطلع کند به نحوی که متضمن نوعی جاسوسی باشد، نظر به کیفیات و مراتب جرم به یک تا ده سال حبس محکوم می‌شود.

نکات:

• تصمیمات راجع به سیاست داخلی یا خارجی اعم از اقتصادی نظامی یا قضایی و…
• به نحوی که متضمن نوعی جاسوسی باشد یعنی به شکل خبرچینی و جاسوسی انجام دهد.
• جرم مطلق است.
• سوء نیت خاص نیاز ندارد.
• گیرنده اطلاعات مجازات ندارد.

ورود به اماکن ممنوعه جهت کسب اطلاعات / عکس برداری غیرمجاز

ماده 503 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس به قصد سرقت یا نقشه‌برداری یا کسب اطلاع از اسرار سیاسی یا نظامی یا امنیتی به مواضع مربوطه داخل شود و همچنین ‌اشخاصی که بدون اجازه مامورین یا مقامات ذیصلاح در حال نقشه‌برداری یا گرفتن فیلم یا عکسبرداری از استحکامات نظامی یا اماکن ممنوعه دستگیر‌ شوند به شش ماه تا سه سال حبس محکوم می‌شوند

نکات این ماده

• ورود غیرمجاز وعکس برداری غیرمجاز
• ورود به اماکن ممنوعه به قصد سرقت و…اطلاعات مشمول ماده است.
• تحقق سرقت اطلاعات شرط نیست.
• ورود باید غیرمجاز باشد.
• صرف قصد کافی نیست حداقل یک عکس باید گرفته شود.
• جرم مطلق است.

جمع آوری اطلاعات ماده 505 تعزیرات

ماده 505 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس با هدف بر هم زدن امنیت کشور به هر وسیله اطلاعات طبقه‌ بندی شده را با پوشش مسئولین نظام یا مامورین دولت یا به نحو دیگر ‌جمع‌آوری کند چنانچه بخواهد آن را در اختیار دیگران قرار دهد و موفق به انجام آن شود به حبس از دو تا ده سال و در غیر این صورت به حبس از یک تا پنج سال محکوم می‌شود

نکات ماده:

• سوء نیت خاص: با هدف بر هم زدن امنیت کشور
• دیگران: هر شخص فاقد صلاحیت نه فقط دشمنان
• اگر قصد نداشته باشد و در اختیار دیگران قرار دهد مشمول ماده نیست.
• بی مبالاتی در حفظ اطلاعات طبقه بندی شده ماده 506 تعزیرات:

ماده 506 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

چنانچه مامورین دولتی که مسئول امور حفاظتی و اطلاعاتی طبقه‌بندی شده میباشند و به آنها آموزش لازم داده شده است در اثر ‌بی‌مبالاتی و عدم رعایت اصول حفاظتی توسط دشمنان تخلیه اطلاعاتی شوند به یک تا شش ماه حبس محکوم می‌شوند

نکات ماده:

برای تحقق جرم موضوع ماده 506 تعزیرات شرایط زیر لازم است

• ارتکاب این جرم تنها توسط مامورین دولتی پیش بینی شده است
• مامورین مشمول این ماده باید مسئول امور حفاظتی و طبقه بندی شده باشند.
• باید از قبل به مامور دولتی مزبور آموزش لازم داده شده باشد.
• مامور دولتی در اثر بی مبالاتی این کار را کرده باشد.
• مامور دولتی باید توسط دشمنان تخلیه اطلاعاتی شود .

پرونده‌های مربوط به جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی به دلیل حساسیت بالا و مجازات‌های سنگین، نیازمند بررسی دقیق و تخصصی هستند. کوچک‌ترین اشتباه در تحلیل عنوان اتهام یا استناد قانونی می‌تواند تبعات جدی کیفری به همراه داشته باشد.
دریافت مشاوره حقوقی تخصصی در جرایم امنیتی، بهترین راه برای دفاع مؤثر و جلوگیری از تضییع حقوق شماست.
برای بررسی دقیق پرونده و دریافت راهکار حقوقی، با وکلای متخصص ما تماس بگیرید.

📞 09156620206
☎️ 051-37054013

اخفای جاسوسان یا معرفی جاسوس به کشورهای بیگانه

ماده 510 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس به قصد برهم زدن امنیت ملی یا کمک به دشمن، جاسوسانی را که مامور تفتیش یا وارد کردن هر گونه لطمه به کشور بوده‌اند ‌شناخته و مخفی نماید یا سبب اخفای آن‌ها بشود به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می‌شود.

تبصره – هر کس بدون آن که جاسوسی کند و یا جاسوسان را مخفی نماید، افرادی را به هر نحو شناسائی و جذب نموده و جهت جاسوسی علیه امنیت کشور به دولت خصم یا کشورهای بیگانه معرفی نماید به شش ماه تا دو سال حبس محکوم میشود

نکته:
این ماده دو جرم را تبیین می کند:

1.اخفای جاسوس

2.معرفی جاسوس به کشور بیگانه

1.اخفای جاسوس

سوء نیت خاص: قصد برهم زدن امنیت ملی یا کمک به دشمن

جاسوسانی را که مامور تفتیش یا وارد کردن هرگونه لطمه به کشور

مخفی کردن قبل و بعد از انجام جرم را شامل می شود

2.معرفی جاسوس به کشور بیگانه

یک جرم مرکب است – شناسایی و جذب و معرفی

جاسوس باید جهت جاسوسی علیه امنیت کشور به دولت خصم یا کشورهای بیگانه معرفی نماید نه اموراقتصادی و…

سوء نیت خاص نیاز ندارد.

جاسوسی به نفع یک دولت بیگانه و به ضرر دولت بیگانه دیگر

ماده 502 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس به نفع یک دولت بیگانه و به ضرر دولت بیگانه دیگر در قلمرو ایران مرتکب یکی از جرایم جاسوسی شود بنحوی که به امنیت ‌ملی صدمه وارد نماید به یک تا پنج سال حبس محکوم خواهد شد

نکات ماده:

• جرم مقید
• دو طرف جاسوسی باید دولت باشند و خارجی
• جاسوسی باید داخل قلمرو ایران واقع شده باشد
• تابعیت مرتکب اهمیتی ندارد

جرم محاربه چیست؟ | بررسی کامل تعریف، شرایط و مجازات

جاسوسی رایانه ای و جرایم مرتبط با آن

فصل اول قانون جرایم رایانه ای مربوط می شود به (  جرایم علیه محرمانگی داده ها ) و ذیل آن سه عنوان مجرمانه مطرح شده است که عبارتند از:

• دسترسی غیرمجاز
• شنود غیرمجاز
• جاسوسی رایانه ای

1.دسترسی غیرمجاز

[ماده 1 قانون جرایم رایانه‌ای]

(جزای نقدی اصلاحی 30/3/1403)- هرکس به طور غیرمجاز به داده ها یا سامانه های رایانه ای یا مخابراتی که به وسیله تدابیر امنیتی حفاظت شده است دسترسی یابد، به حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از شصت و شش میلیون (66,000,000) ریال تا دویست و شصت و چهار میلیون (264,000,000) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد

نکته:

• داده یا سامانه باید به وسیله تدابیر امنیتی حفاظت شده باشد
• دسترسی به داده های سری جرم جاسوسی رایانه ای است
• شنود غیرمجاز

[ماده 2 قانون جرایم رایانه‌ای]

(جزای نقدی اصلاحی 30/3/1403)- هرکس به طور غیرمجاز محتوای در حال انتقال ارتباطات غیرعمومی در سامانه های رایانه ای یا مخابراتی یا امواج الکترومغناطیسی یا نوری را شنود کند، به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از هشتاد و دو میلیون و پانصد هزار (82,500,000) ریال تا پانصد میلیون (500,000,000) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد

نکته:

• محتوای در حال انتقال
• ارتباطات غیر عمومی
• شنود داده های سری جرم جاسوسی رایانه ای است

3.جاسوسی رایانه ای

[ماده 3 قانون جرایم رایانه‌ای]-

 (جزای نقدی اصلاحی 30/3/1403 )هرکس به طور غیرمجاز نسبت به داده های سری در حال انتقال یا ذخیره شده در سامانه های رایانه ای یا مخابراتی یا حاملهای داده مرتکب اعمال زیر شود، به مجازاتهای مقرر محکوم خواهد شد:

الف) دسترسی به داده های مذکور یا تحصیل آنها یا شنود محتوای سری در حال انتقال، به حبس از یک تا سه سال یا جزای نقدی از دویست میلیون (200,000,000) ریال تا ششصد میلیون (600,000,000) ریال یا هر دو مجازات.

ب) در دسترس قرار دادن داده های مذکور برای اشخاص فاقد صلاحیت، به حبس از دو تا ده سال.

ج) افشاء یا در دسترس قرار دادن داده های مذکور برای دولت، سازمان، شرکت یا گروه بیگانه یا عاملان آنها، به حبس از پنج تا پانزده سال.

تبصره 1 – داده های سری داده هایی است که افشای آنها به امنیت کشور یا منافع ملی لطمه می زند

[ماده 4 قانون جرایم رایانه‌ای]-

 (جزای نقدی اصلاحی 30/3/1403)- هرکس به قصد دسترسی به داده های سری موضوع ماده (3) این قانون، تدابیر امنیتی سامانه های رایانه ای یا مخابراتی را نقض کند، به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از هشتاد و دو میلیون و پانصد هزار (82,500,000) ریال تا پانصد میلیون (500,000,000) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد

[ماده 5 قانون جرایم رایانه‌ای]-

 (جزای نقدی اصلاحی 30/3/1403)- چنانچه ماموران دولتی که مسئول حفظ داده های سری مقرر در ماده (3) این قانون یا سامانه های مربوط هستند و به آنها آموزش لازم داده شده است یا داده ها یا سامانه های مذکور در اختیار آنها قرار گرفته است بر اثر بی احتیاطی، بی مبالاتی یا عدم رعایت تدابیر امنیتی موجب دسترسی اشخاص فاقد صلاحیت به داده ها، حاملهای داده یا سامانه های مذکور شوند، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنجاه میلیون (50,000,000) ریال تا سیصد و سی میلیون (330,000,000) ریال یا هر دو مجازات و انفصال از خدمت از شش ماه تا دو سال محکوم خواهند شد

نکته:

• جرم شبیه ماده 506 تعزیرات (گفته شده)
• جرم غیر عمدی
• مرتکب فقط مامورین مسوول
• وجود یکی از دو شرط کافی است : 1.آموزش لازم   2.داده ها یا سامانه های مذکور در اختیار آنها قرار گرفته است

تحریک نیروهای رزمنده

ماده 504 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس نیروهای رزمنده یا اشخاصی را که به نحوی در خدمت نیروهای مسلح هستند تحریک موثر به عصیان، فرار، تسلیم یا عدم اجرای ‌وظایف نظامی کند در صورتی که قصد براندازی حکومت یا شکست نیروهای خودی در مقابل دشمن را داشته باشد محارب محسوب می‌شود والا ‌چنانچه اقدامات وی موثر واقع شود به حبس از دو تا ده سال و در غیر این صورت به شش ماه تا سه سال حبس محکوم می‌شود

نکات ماده:

• تحریک با قصد براندازی حکومت یا شکست نیروهای خودی در مقابل دشمن محارب محسوب می شود
• تحریک بدون قصد براندازی حکومت یا شکست نیروهای خودی در مقابل دشمن با اقدام موثر (نتیجه بخش)
• تحریک بدون قصد براندازی حکومت یا شکست نیروهای خودی در مقابل دشمن بدون اقدام موثر (نتیجه بخش)

تحریک مردم

ماده 512 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس مردم را به قصد بر هم زدن امنیت کشور به جنگ و کشتار با یکدیگر اغوا یا تحریک کند صرف نظر از اینکه موجب قتل و غارت‌ بشود یا نشود به یک تا پنج سال حبس محکوم می‌گردد.

تبصره – در مواردی که احراز شود متهم قبل از دستیابی نظام توبه کرده باشد مشمول مواد (508) و (509) و (512) نمی‌شود

نکات:

• سوء نیت خاص : به قصد بر هم زدن امنیت کشور
• تحریک باید عمومی باشد نه فقط چند نفر خاص
• جرم مطلق

تهدید به بمب گذاری وسایل نقلیه

ماده 511 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس به قصد برهم‌زدن امنیت کشور و تشویش اذهان عمومی تهدید به بمب‌گذاری هواپیما، کشتی و وسائل نقلیه عمومی‌نماید یا ادعا‌ نماید که وسایل مزبور بمب‌گذاری شده است علاوه بر جبران خسارت وارده به دولت و اشخاص به شش ماه تا دو سال حبس محکوم می‌گردد

نکات:

• عمل مرتکب تهدید و ادعا
• موضوع جرم:فقط هواپیما ،کشتی و وسایل نقلیه عمومی
• قید عمومی؟عمومی دولتی یا غیردولتی

همکاری با دولت خارجی متخاصم

ماده 508 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس یا گروهی با دول خارجی متخاصم به هر نحو علیه جمهوری اسلامی ایران همکاری نماید، در صورتی که محارب شناخته نشود ‌به یک تا ده سال حبس محکوم می‌گردد

نکات

• همکاری با دولت خارجی نه گروه های متخاصم
• دولت متخاصم: دولت در حال جنگ یا روابط آن با ایران خصمانه باشد
• همکاری به هر نحو

سایر جرایم علیه امنیت

سوء قصد به جان مقامات

الف.سوء قصد به جان مقامات سیاسی یا مذهبی داخلی:

ماده 515 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس به جان رهبر و هر یک از روسای قوای سه‌گانه و مراجع بزرگ تقلید، سوء قصد نماید چنانچه محارب شناخته نشود به حبس از سه تا ده سال محکوم خواهد شد

نکات:

1.سوء قصد: قصد به همراه گذر از عملیات مقدماتی و شروع به عملیات اجرایی

2.صرفا قصد قتل باید باشد نه ضرب و جرح

3.آگاهی از سمت باید باشد

ب.سوء قصد به جان مقامات سیاسی خارجی:

ماده 516 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس به جان رئیس کشور خارجی یا نماینده سیاسی آن در قلمرو ایران سوء قصد نماید به مجازات مذکور در ماده (515) محکوم می‌شود ‌مشروط بر اینکه در آن کشور نیز نسبت به ایران معامله متقابل بشود والا اگر مجازات خفیف‌ تر اعمال گردد به همان مجازات محکوم می‌شود

تبصره – چنانچه سوء قصد منتهی به قتل یا جرح یا ضرب شود علاوه بر مجازات مزبور به قصاص یا دیه مطابق ضوابط و مقررات مربوط محکوم‌خواهد شد

تبصره ماده 517 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

تبصره – اعمال مواد این فصل منوط به تقاضای دولت مربوطه یا نماینده سیاسی آن دولت یا مطالبه مجنی‌علیه یا ولی او است و در صورت استرداد تقاضا تعقیب جزائی نیز موقوف خواهد شد

نکات:

• اشخاص مورد حمایت: رئیس کشور خارجی یا نماینده سیاسی
• قابل گذشت
• سوء قصد در قلمرو ایران  ( خاک.هوا.دریا)  اما توهین به مقامات سیاسی فقط خاک
• معامله متقابل شرط است

شکار یا صید حیوانات وحشی حفاظت شده

ماده 680 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

(اصلاحی جزای نقدی 30/3/1403)- هر کس بر خلاف مقررات و بدون مجوز قانونی اقدام به شکار یا صید حیوانات و جانوران وحشی حفاظت شده نماید به حبس از سه‌ ماه تا سه سال و یا جزای نقدی از 66,000,000 تا 825,000,000 ریال محکوم خواهد شد

نکات:

• حیوان باید حفاظت شده باشد نه فقط شکار ممنوع شده باشد ( ممنوعیت شکار حیوانات حفاظت شده )
• عمل مرتکب : شکار یا صید
• موضوع : حیوانات و جانوران وحشی حفاظت شده

شکار یا صید حیوانات حلال گوشت

ماده 679 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

(اصلاحی جزای نقدی 30/3/1403)- هرکس به عمد و بدو‌ن ضرو‌رت حیوان حلال‌ گوشت متعلق به دیگری یا حیواناتی که شکار آنها توسط دو‌لت ممنوع اعلام شده است را بکشد یا مسموم یا تلف یا ناقص کند به حبس از چهل و پنج روز و دوازده ساعت تا سه ماه یا جزای نقدی از 50,000,000 تا 82,500,000 ریال محکوم خواهد شد

نکات:

• عمد و بدون ضرورت
• حیوان حلال گوشت متعلق به دیگری – حیواناتی که شکار آن ها توسط دولت ممنوع اعلام شده است
• عمل مرتکب : بکشد یا مسموم یا تلف یا ناقص کند

اتلاف اسناد دولتی

ماده 681 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس عالماً دفاتر و قباله‌ها و سایر اسناد دولتی را بسوزاند یا به هر نحو دیگری تلف کند به حبس از دو تا ده سال محکوم خواهد شد

ماده 682 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

(اصلاحی 23/2/1399)- هر کس عالماً هر نوع اسناد یا او‌راق تجارتی و غیرتجارتی غیردو‌لتی را که اتلاف آنها موجب ضرر غیر است بسوزاند یا به هر نحو دیگر تلف کند به حبس از چهل و پنج روز تا یک سال محکوم خواهد شد

نکات:

• ماده 681 اسناد دولتی و ماده 682 اسناد غیر دولتی
• در ماده 682 اتلاف باید منجر به ضرر شده باشد برعکس اسناد دولتی
• صرف پاره کردن اتلاف نیست باید از بین ببرد تا عنوان مجرمانه صدق کند

نهب و غارت

ماده 683 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر نوع نهب و غارت و اتلاف اموال و اجناس و امتعه یا محصولات که از طرف جماعتی بیش از سه نفر به نحو قهر و غلبه واقع شود‌ چنانچه محارب شناخته نشوند به حبس از دو تا پنج سال محکوم خواهند شد.

نکات:

• حداقل 4 نفر –  جرم با قهر و غلبه باشد –  چندین مال اتلاف یا ربوده شود
• جرم مرتبط : جرائمی که چند نفر مجتمعا مرتکب شوند

ماده 687 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس در وسایل و تأسیسات مورد استفاده عمومی از قبیل شبکه‌های آب و فاضلاب، برق، نفت، گاز، پست و تلگراف، تلفن، مراکز فرکانس و ماکروویو (مخابرات)، رادیو و تلویزیون و متعلقات مربوط به آن‌ها، اعم از سد، کانال، انشعاب لوله‌کشی، نیروگاه‌های برق، خطوط انتقال نیرو و مخابرات (کابل‌های هوایی، زمینی یا نوری) و دستگاه‌های تولید، توزیع و انتقال که به هزینه یا سرمایه دولت، با سرمایه مشترک دولت و بخش غیردولتی یا توسط بخش خصوصی برای استفاده عمومی ایجاد شده‌اند، مرتکب تخریب، ایجاد حریق، از کار انداختن یا هر نوع خرابکاری شود؛

در صورتی که منظور وی اخلال در نظم و امنیت عمومی نباشد، به حبس از سه تا ده سال محکوم خواهد شد.

تبصره 1 – در صوتی که اعمال مذکور به منظور اخلال در نظم و امنیت جامعه و مقابله با حکومت اسلامی‌باشد مجازات محارب را خواهد داشت.

تبصره 2 (منسوخ 1399/2/23)- مجازات شروع به جرائم فوق یک تا سه سال حبس است

نکات:

• مورد استفاده عمومی شرط است نه دولتی
• ایجاد یا نصب شدن تاسیسات
• اگر با قصد اخلال در نظم و امنیت باشد مجازات محاربه دارد

اقدامات علیه بهداشت عمومی

ماده 688 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر اقدامی که تهدید علیه بهداشت عمومی شناخته شود از قبیل آلوده کردن آب آشامیدنی یا توزیع آب آشامیدنی آلوده، دفع غیر‌بهداشتی فضولات انسانی و دامی و مواد زاید، ریختن مواد مسموم‌کننده در رودخانه‌ها، زباله در خیابانها و کشتار غیر مجاز دام، استفاده غیرمجاز‌ فاضلاب خام یا پس آب تصفیه‌خانه‌های فاضلاب برای مصارف کشاورزی ممنوع میباشد و مرتکبین چنانچه طبق قوانین خاص مشمول مجاز‌شدیدتری نباشند به حبس تا یک سال محکوم خواهند شد.

تبصره 1 (اصلاحی 8/5/1376)- تشخیص این که اقدام مزبور تهدید علیه بهداشت عمومی و آلودگی محیط زیست شناخته می‌شود و نیز غیرمجاز بودن کشتار دام و دفع‌ فضولات دامی و همچنین اعلام جرم مذکور حسب مورد بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان ‌دامپزشکی خواهد بود.

تبصره 2 – منظور از آلودگی محیط زیست عبارت است از پخش یا آمیختن مواد خارجی به آب یا هوا یا خاک یا زمین به میزانی که کیفیت فیزیکی،‌ شیمیایی یا بیولوژیک آن را بطوری که به حال انسان یا سایر موجودات زنده یا گیاهان یا آثار یا ابنیه مضر باشد تغییر دهد

تبانی برای ارتکاب جرایم

ماده 611 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر گاه دو نفر یا بیشتر اجتماع و تبانی بنمایند که علیه اعراض یا نفوس یا اموال مردم اقدام نمایند و مقدمات اجرائی را هم تدارک دیده‌ باشند ولی بدون اراده خود موفق به اقدام نشوند حسب مراتب به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهند شد

نکات:

• تبانی + تهیه مقدمات (یک مرحله قبل از شروع به جرم)
• بدون اراده خود موفق به اقدام نشوند – اگر از جرم منصرف شود مشمول ماده نیست

جرایم علیه امنیت

 ماده 610 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر گاه دو نفر یا بیشتر اجتماع و تبانی نمایند که جرایمی بر ضد امنیت داخلی یا خارج کشور مرتکب شوند یا وسایل ارتکاب آن را فراهم نمایند در صورتی که عنوان محارب بر آنان صادق نباشد به دو تا پنج سال حبس محکوم خواهند شد

نکات:

• حداقل دو نفر تبانی کنند
• تبانی یعنی توافق – نوع جرم علیه امنیت

تظاهر ، قدرت نمایی

ماده 617 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس به وسیله چاقو و یا هر نوع اسلحه دیگر تظاهر یا قدرت‌نمایی کند یا آن را وسیله مزاحمت اشخاص یا اخاذی یا تهدید قرار دهد‌یا با کسی گلاویز شود در صورتی که از مصادیق محارب نباشد به حبس از شش ماه تا دو سال و تا (74) ضربه شلاق محکوم خواهد شد

نکات:

• مطلق و موفقیت در اخاذی و تهدید شرط نیست
• غیرقابل تعلیق و تعویق – بند پ ماده 47 قانون مجازات اسلامی
• اخاذی یعنی شخصی با تهدید تقاضای پول کند
• سلاح اعم از گرم و سرد است
• از نظر نگارنده در گلاویز شدن با دیگری ( داشتن اسلحه ضروری نیست و معتقد است بخاطر اینکه عبارت گلاویز شدن را مطلق آورده لذا شامل موردی که اسلحه ای هم در کار نیست می شود به عبارت دیگر اعمال (تظاهر) ، (قدرت نمایی) ، (مزاحمت) ، (اخاذی) و (تهدید دیگران) باید با اسلحه سرد یا گرم انجام شود لکن گلاویز شدن بدون اسلحه نیز ممکن است مشمول ماده قرار گیرد

تبصره 1:

تبصره 1 (الحاقی 1396/9/29) – حمل قمه، شمشیر، قداره و پنجه بوکس در صورتی که صرفاً به منظور درگیری فیزیکی و ضرب و جرح انجام شود جرم محسوب و مرتکب به حداقل مجازات مقرر در این ماده محکوم می‌گردد. واردات، تولید و عرضه سلاحهای مذکور ممنوع است و مرتکب به جزای نقدی درجه شش محکوم و حسب مورد این سلاحها به نفع دولت ضبط یا معدوم می‌شود

نکته:

حمل سایر سلاح ها مانند چاقو فقط اگر وسیله تظاهر و قدرت نمایی مزاحمت اخاذی و تهدید قرار بگیرد جرم است

تبصره 2 (الحاقی 1396/9/29) – تولید، عرضه یا حمل ادوات موضوع تبصره (1) در موارد ورزشی، نمایشی، آموزشی و نیاز ضروری اشخاص برای استفاده شغلی یا دفاع شخصی پس از دریافت مجوز بلامانع است

هیاهو و جنجال

ماده 618 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده)

هر کس با هیاهو و جنجال یا حرکات غیر متعارف یا تعرض به افراد موجب اخلال نظم و آسایش و آرامش عمومی گردد یا مردم را از‌ کسب و کار باز دارد به حبس از سه ماه تا یک سال و تا (74) ضربه شلاق محکوم خواهد شد

نکات:

• عمل مرتکب: هیاهو و جنجال یا حرکات غیرمتعارف یا تعرض به افراد
• جرم مقید: موجب اخلال نظم و آسایش و آرامش عمومی گردد یا مردم را از کسب و کار بازدارد

سوالات متداول

جمع بندی

در نهایت جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی سنگ بنای هرج و مرج در ساختار اجتماعی هستند این دسته از جرایم نه تنها حقوق یک فرد خاص بلکه نظم عمومی را که بستر اصلی تحقق سایر حقوق و آزادی های فردی و اجتماعی است مورد حمله قرار می دهند.

قانون گذار با تعریف دقیق و وضع مجازات های متناسب برای این جرایم در حقیقت در حال حفاظت از حیات اجتماعی یک ملت است موفقیت یک نظام سیاسی و قضایی در مبارزه با این جرایم مستقیما با میزان اعتماد عمومی به حاکمیت و میزان آرامش شهروندان در زندگی روزمره سنجیده می شود.

بی‌توجهی به ظرافت‌های قانونی در پرونده‌های مربوط به جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی می‌تواند منجر به تشدید مسئولیت کیفری، صدور احکام سنگین و در برخی موارد، سلب فرصت‌های دفاعی مؤثر شود؛ پیامدهایی که جبران آن‌ها در مراحل بعدی دادرسی با دشواری‌های جدی همراه خواهد بود.

چنانچه با مواردی از قبیل:

✔ عدم آگاهی از تفاوت عناوین مجرمانه جرایم امنیتی و آثار هر یک
✔ اشتباه در تشخیص عناصر مادی و روانی جرم
✔ ناآشنایی با شرایط تحقق محاربه، افساد فی‌الارض یا بغی
✔ عدم تسلط بر مصادیق قانونی جاسوسی و جرایم وابسته به آن
✔ بی‌اطلاعی از تفاوت جرایم مطلق و مقید در جرایم علیه امنیت
✔ ضعف در استناد به مواد قانونی و تبصره‌های مرتبط
✔ عدم شناخت رویه قضایی و معیارهای تشخیص دادگاه
✔ اشتباه در دفاعیات و تنظیم لوایح کیفری
✔ ناآگاهی از آثار توبه، همکاری مؤثر یا تخفیف مجازات در جرایم امنیتی

مواجه هستید، دریافت مشاوره حقوقی تخصصی در حوزه جرایم علیه امنیت کشور پیش از هرگونه اقدام، ضرورتی انکارناپذیر بوده و می‌تواند از اشتباه در دفاع، اطاله دادرسی و تضییع حقوق قانونی شما جلوگیری نماید.

با توجه به حساسیت بالا و پیچیدگی مقررات حاکم بر جرایم امنیتی و نقش تعیین‌کننده تحلیل صحیح عنوان اتهام و استناد قانونی،
برای بررسی دقیق پرونده، تدوین راهکار دفاعی مؤثر و پیگیری تخصصی موضوع از طریق مراجع صالح،
همین حالا با وکلای متخصص کیفری گروه حقوقی ماریان به‌صورت تلفنی یا آنلاین مشاوره بگیرید و با آگاهی کامل از حقوق خود اقدام نمایید.

📞 09156620206
☎️ 051-37054013