فهرست
- مقدمه
- روشهای گرفتن مهریه
- چه زمانی از طریق اداره ثبت اقدام کنیم؟
- مراحل اقدام از طریق اداره ثبت
- گرفتن مهریه در عقد موقت
- اجرا گذاشتن مهریه از طریق دادگاه بهتر است یا اجرای ثبت؟
- پرونده واقعی
- سوالات متداول
- اشتباهات رایج
- توصیه حقوقی
- جمعبندی
مقدمه
گرفتن مهریه از طریق دادگاه و اداره ثبت، فرآیندی پیچیده بوده و دارای مراحل خاصی است که نیازمند آگاهی دقیق نسبت به قوانین و مقررات مربوطه دارد.درمقاله حاضر سعی نموده ایم تفاوت ها ، مزایا و معایب هر یک از این روش ها را بررسی کنیم و به سوالات متداول شما در این حوزه پاسخ دهیم تا بدون اتلاف زمان و هزینه به نتیجه مطلوب خود دست یابید.
روشهای گرفتن مهریه
در مواردی که برای گرفتن مهریه از اجرای ثبت اقدام می گردد از عبارت “اجرا گذاشتن مهریه “ و در مواردی که از طریق دادگاه با ارائه دادخواست اقدام می شود عبارت “مطالبه مهریه” به کار می رود. بنابراین از دو طریق امکان گرفتن مهریه وجود دارد: ۱_ از طریق دادگاه و دادن دادخواست مطالبه مهریه از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی که در این روش امکان توقیف اموال در ابتدای دادخواست از طریق تامین خواسته وجود دارد.برای توقیف به صورت فوری و تا قبل از قطعیت حکم باید در دادخواست ،تامین خواسته به صورت اجرا قبل از ابلاغ توسط زوجه یا وکیل او گنجانده شود تا جلوی فرار از پرداخت و انتقال مهریه به دیگری گرفته شود. هزینه دادرسی ، سه و نیم درصد قیمت مهریه درخواستی است و اگر فرد توانایی پرداخت نداشته باشد ، ضمن دادخواست ، درخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی می شود و حتما باید دو شاهد به دادگاه معرفی شوند. ۲_از طریق اجرای ثبت در ابتدا باید اصل عقدنامه یا رونوشت را در اختیار داشت و به دفتر ازدواج مندرج در عقدنامه مراجعه کرد. اگر نشانی دفتر خانه عوض شده باشد و یا فراموش کرده باشید که دفتر ازدواج مورد نظر کجا بوده است و یا حتی سردفتر ازدواج فوت کرده باشد ، در این موارد به کانون سردفتران ازدواج و طلاق یا اداره ثبت شهر مورد نظر برای پیدا کردن نشانی جدید و یا کفیل دفترخانه مراجعه نمایید. پس از یافتن دفتر ازدواج طی درخواست مکتوبی ، از سردفتر تقاضای صدور اجرائیه می شود. اما اینکه درخواست اجرای تمام مهریه شود یا قسمتی از آن بسیار اهمیت دارد.
چه زمانی از طریق اداره ثبت اقدام کنیم؟
اجرا گذاشتن مهریه از طریق اداره ثبت در دو صورت مطلوب است: ۱_ قصد داشته باشید زوج را ممنوع الخروج کنید. ۲_ زوج اموالی غیر از مستثنیات دین برای توقیف داشته باشد.
مراحل اقدام از طریق اداره ثبت
1- سر دفتر پس از درخواست کتبی زوجه یا وکیل دادگستری وی، اجرائیه ای به میزان مهریه تقاضا شده صادر و به زوج ابلاغ می کند. 2-گام بعدی مراجعه به اداره ثبت اسناد و املاک ( اداره اجرای مهریه) است. در اینجا می شود زوج را ممنوع الخروج کرد و همچنین می توان درخواست توقیف اموال او را داد و اگر اموالی نباشد یا مشخصات آن را ندانید اداره مذکور از مراجع ذی صلاح استعلام های سه گانه ( اداره شماره گذاری ناجا، بانک مرکزی و اداره کل ثبت اسناد و املاک کشور ) در خصوص اموال احتمالی زوج ، شامل خودرو یا موتور سیکلت، حساب بانکی و پلاک ثبتی ملک را گرفته و در صورت تعلق هر گونه مالی به محکوم علیه، نسبت به توقیف آن اقدام می کند. 3-در ادامه مال به مزایده گذاشته می شود و اگر زوج معترض باشد و ادعا کند که مال توقیف شده جزء مستثنیات دین است حق اعتراض برای او وجود دارد.
گرفتن مهریه در عقد موقت
غالبا صیغه نامه های ازدواج موقت سند عادی است. حتی اگر در دفتر ازدواج تنظیم شده باشد مگر اینکه به صورت رسمی ثبت شده باشد اما به هر حال مهریه مندرج در آنها قابل مطالبه از طریق دادگاه است و زوجه عقد موقت چه در مدت نکاح باشد ، چه تمکین کرده باشد یا خیر و چه اینکه مدت تمام شده باشد، حق دارد مهریه را از شوهر مطالبه کند. ولی به اجرا گذاشتن مهریه از طریق اجرای ثبت نیازمند سند رسمی نکاح موقت است.
اجرا گذاشتن مهریه از طریق دادگاه بهتر است یا اجرای ثبت؟
جواب این است که هر کدام محاسن و معایبی دارند . با عنایت به وضع مالی زوج و زوجه و اینکه زوج مالی برای توقیف دارد یا خیر ، این امکان وجود دارد که بخشی از مهریه از طریق اجرای ثبت و بخشی دیگر از طریق دادگاه مطالبه شود. به طور خلاصه می توان گفت که سرعت فرآیند توقیف مال از طریق دادخواست تامین خواسته در دادگاه سریعتر است ولی عیب آن هزینه دادرسی ثبت دادخواست مطالبه مهریه است که با توجه به مقدار سکه مطالبه شده ، مبلغ قابل توجهی خواهد شد.اگرچه که می توان دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی نیز توامان تقدیم دادگاه کرد ولی بعضی از شعب دادگاه اعسار را نمی پذیرند. اما اگر زوجه قصد ممنوع الخروج کردن شوهر را داشته باشد اقدام از طریق اجرای ثبت بسیار سریعتر از اقدام از طریق دادگاه خواهد بود. اگر هم زوج اموال برای توقیف دارد و جزء مستثنیات دین نیست، اقدام از طریق اداره اجرای ثبت کم هزینه و بی دردسر خواهد بود. بدیهی است که اگر مهریه عندالمطالبه باشد و زوج مالی برای توقیف نداشته باشد بهتر است از طریق دادگاه دادخواست مطالبه مهریه داده شود.
پرونده واقعی
خانم احمدی قصد دارد مهریه خود را مطالبه کند. همسر او کارمند می باشد و حقوق مشخصی دارد ولی هیچ مالی به نام خود ندارد.در این مورد اگر از طریق اجرای ثبت اقدام کند در فرآیندی سریعتر می تواند حقوق زوج را توقیف کند.حال آنکه اگر دادخواست بدهد فرآیند رسیدگی و صدور حکم و …. باید طی شود که امری زمان بر است.علاوه بر این باید هزینه دادرسی را نیز پرداخت کند.
سوالات متداول
۱. رسیدگی و صدور حکم مهریه در دادگاه چقدر طول میکشد؟
رسیدگی در دادگاه زمانبر است و به حجم کار شعبه بستگی دارد و قابل پیشبینی دقیق نیست.
۲. اگر زوج در جلسه دادگاه شرکت نکند، حق تجدیدنظر دارد؟
بله، حتی در صورت عدم حضور در جلسه اول، زوج میتواند نسبت به رأی صادره تجدیدنظرخواهی کند.
۳. ملک در حال ساخت جزو مستثنیات دین است؟
خیر، چون هنوز قابل سکونت نیست، جزء مستثنیات دین محسوب نمیشود.
۴. بهتر است از طریق اجرای ثبت اقدام کنم یا دادگاه؟
بسته به وضعیت مالی زوج و هدف شما (مثل توقیف اموال یا ممنوعالخروجی) هر کدام مزایا و معایبی دارند.
اشتباهات رایج
زوجه ممکن است بدون مشورت با وکیل ، مسیر نامناسبی را انتخاب کند. مثلاً اگر زوج اموال قابلتوقیفی نداشته باشد، اقدام از طریق ثبت ممکن است بینتیجه باشد و بهتر است مستقیم به دادگاه مراجعه کند.
توصیه حقوقی
زوجه قبل از اقدام، از وضعیت مالی زوج (مثل اموال، حسابهای بانکی، یا درآمد) اطلاعات کافی کسب کند تا مسیر مناسب را انتخاب کند.پیش از هرگونه اقدام با وکیل مشورت کنید.
جمعبندی
در این مقاله در مورد راه های دریافت مهریه از اداره ثبت و دادگاه پرداختیم. تفاوتهای این دو مسیر توضیح داده شد و گفته شد که انتخاب مسیر نامناسب موجب اتلاف وقت و هزینه زیادی خواهد شد.مشورت با وکیل پیش از هرگونه اقدام مسیر را برای شما هموار خواهد کرد.